De reis door het diagnostisch traject

Bij Alaris Groepspraktijk doen we aan diagnostiek volgens de visie van het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek. Dat betekent dat we diagnostiek niet zien als een louter technisch proces, maar als een zorgvuldig, transparant en samenwerkingsgericht traject. We vertrekken steeds vanuit de hulpvraag van de cliënt en zoeken naar een genuanceerd en betekenisvol beeld van het functioneren.

Een diagnostisch onderzoek kan een beschrijvende of categoriserende uitkomst hebben of een combinatie van beide. Welke vorm het meest aangewezen is, hangt af van de vraag, de context en het doel van het onderzoek.

Bij beschrijvende diagnostiek ligt de focus op het verkrijgen van inzicht in hoe iemand functioneert op verschillende levensdomeinen, zoals denken, voelen, gedrag, relaties en omgaan met stress. Het doel is om sterktes, kwetsbaarheden en onderliggende patronen in kaart te brengen.

Het toekennen van een diagnose of ‘label’ is hierbij niet het belangrijkste. Wat wél centraal staat, is het begrijpen van iemands unieke verhaal en het samen zoeken naar verklaringen die helpen om moeilijkheden beter te begrijpen en gerichte ondersteuning mogelijk te maken. Beschrijvende diagnostiek wordt vaak ingezet wanneer iemand vastloopt, vragen heeft over zichzelf of wanneer er nood is aan meer helderheid om verdere begeleiding of behandeling vorm te geven.

Categoriserende diagnostiek heeft als doel om bepaalde klachten of gedragingen onder te brengen in een categorie, zoals bijvoorbeeld omschreven in classificatiesystemen (bv. DSM). De uitkomst is de diagnose of het label. 

Dit type diagnostiek kan belangrijk zijn wanneer een officiële diagnose nodig is, bijvoorbeeld voor toegang tot bepaalde vormen van hulpverlening, school- of werkgerelateerde aanpassingen, of terugbetaling. Ook kan een diagnose erkenning geven en helpend zijn om ervaringen te benoemen en te kaderen.

De reis in stappen...

Stap 1: De intake

Na de aanmelding wordt er een intakegesprek gepland. In dit gesprek wordt er dieper ingegaan op de hulpvraag van de cliënt. Zowel klachten als positieve factoren worden in kaart gebracht. Ook de gezinscontext als een ontwikkelingsanamnese wordt in deze fase uitgebreid besproken. Op deze manier zijn we in staat om enkele onderzoeksvragen op te maken.

Stap 2: Screenings

Volgend op het intakegesprek worden er enkele screeningsvragenlijsten bezorgd. Deze tool brengt

bepaalde aspecten van iemands functioneren in kaart. Dit kan gaan om aandacht, emotie, gedrag, stress, stemming, persoonlijkheidstrekken, … Deze vragenlijsten worden vaak door de cliënt zelf (+12 jaar) en de omgeving (ouders, partners, grootouders, vrienden, vriendinnen, school, ...) ingevuld.

Stap 3: Testafname

Op basis van de hulpvra(a)g(en) wordt een testbatterij samengesteld om het functioneren op een objectief meetbare in kaart te brengen. Deze testbatterij kan bestaan uit verschillende onderzoeken, zoals een intelligentieonderzoek, een aandachts-en concentratieonderzoek, interviews, aanvullende vragenlijsten, observaties, onderzoek naar autismespectrumstoornissen (ASS), belevingsonderzoek en andere relevante onderzoeken.

Stap 4: Bespreking van de resultaten in het team

Na afronding van de voorgaande stappen vindt een teamoverleg plaats waarin alle resultaten zorgvuldig worden besproken. Op basis van deze gezamenlijke bespreking wordt een conclusie geformuleerd en worden gerichte adviezen opgesteld.

Stap 5: Verslaggeving

Zodra de conclusie is geformuleerd, worden alle resultaten samengebracht in een uitgebreid verslag. In dit verslag wordt een helder beeld geschetst van zowel de sterktes als de kwetsbaarheden van de cliënt.

Stap 6: Adviesgesprek

Ter afronding worden de resultaten uitgebreid met de cliënt besproken. Tijdens dit gesprek lichten we het verslag toe en krijgt de cliënt meteen een eerste stukje psycho-educatie mee.

Na dit traject kan een passend behandelplan worden opgesteld. Dit kan variëren van psycho-educatie zoals wij die bij Alaris Groepspraktijk aanbieden, tot een doorverwijzing naar een neuroloog of psychiater, of een langdurig traject bij één van onze collega’s.